Παροιμίες.
Η συλλογική εμπειρία ενός λαού μέσα σε λίγες λέξεις. Ερμηνεία, χρήση και όσα ξέρουμε για την προέλευση.
Όποιος βιάζεται σκοντάφτει
Η υπερβολική βιασύνη συχνά προκαλεί λάθη που θα μπορούσαν να αποφευχθούν.
Κάλλιο αργά παρά ποτέ
Είναι προτιμότερο να ολοκληρωθεί κάτι με καθυστέρηση παρά να μην γίνει καθόλου.
Όποιος γελάει τελευταίος γελάει καλύτερα
Η προσωρινή επιτυχία δεν σημαίνει ότι κρίθηκε το τελικό αποτέλεσμα.
Μάθε τέχνη κι άσ’ τηνε, κι αν πεινάσεις πιάσ’ τηνε
Οι πρακτικές δεξιότητες έχουν διαχρονική αξία, ακόμη κι αν δεν χρειάζονται αμέσως.
Κάθε εμπόδιο για καλό
Μια δυσκολία μπορεί εκ των υστέρων να ανοίξει έναν καλύτερο δρόμο, χωρίς αυτό να είναι βέβαιο.
Το μήλο κάτω από τη μηλιά θα πέσει
Τα παιδιά συχνά παρουσιάζουν ομοιότητες με τους γονείς τους σε συνήθειες ή χαρακτηριστικά.
Στου κουφού την πόρτα όσο θέλεις βρόντα
Οι επίμονες εξηγήσεις δεν αποδίδουν όταν ο άλλος αρνείται να ακούσει.
Όποιος σκάβει τον λάκκο του άλλου πέφτει ο ίδιος μέσα
Η πρόθεση να βλάψει κάποιος έναν άλλον μπορεί να στραφεί εναντίον του.
Όπου ακούς πολλά κεράσια κράτα και μικρό καλάθι
Να αντιμετωπίζεις τις μεγάλες υποσχέσεις με επιφύλαξη.
Όσα δεν φτάνει η αλεπού τα κάνει κρεμαστάρια
Συχνά υποτιμούμε κάτι που δεν μπορούμε να αποκτήσουμε.
Ένας κούκος δεν φέρνει την άνοιξη
Ένα μεμονωμένο καλό σημάδι δεν αρκεί για βέβαια συμπεράσματα.
Η καλή μέρα από το πρωί φαίνεται
Η αρχή μιας κατάστασης μπορεί να δώσει ενδείξεις για την εξέλιξή της.
Όποιος δεν θέλει να ζυμώσει δέκα μέρες κοσκινίζει
Όποιος αποφεύγει μια δουλειά βρίσκει διαρκώς αφορμές για αναβολή.
Των φρονίμων τα παιδιά πριν πεινάσουν μαγειρεύουν
Η προετοιμασία πριν παρουσιαστεί η ανάγκη προλαμβάνει προβλήματα.
Το ψέμα έχει κοντά ποδάρια
Η αναλήθεια δύσκολα διατηρείται για πολύ χωρίς να αποκαλυφθεί.
Μια του κλέφτη, δυο του κλέφτη, τρεις και η κακή του μέρα
Η επανάληψη μιας κακής πράξης αυξάνει την πιθανότητα να αποκαλυφθεί.
Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα
Η επιλογή βρίσκεται ανάμεσα σε δύο εξίσου δύσκολες ή επικίνδυνες λύσεις.
Φασούλι το φασούλι γεμίζει το σακούλι
Οι μικρές σταθερές προσπάθειες συσσωρεύονται και φέρνουν αποτέλεσμα.
Όπου λαλούν πολλοί κοκόροι αργεί να ξημερώσει
Όταν πολλοί προσπαθούν ταυτόχρονα να καθοδηγήσουν, η δουλειά καθυστερεί.
Στερνή μου γνώση να σ’ είχα πρώτα
Η εμπειρία αποκτάται συχνά αφού έχει περάσει η στιγμή της σωστής επιλογής.
Ο λύκος κι αν εγέρασε κι άσπρισε το μαλλί του, μήτε τη γνώμη άλλαξε μήτε την κεφαλή του
Οι βαθιά παγιωμένες συνήθειες μπορεί να είναι δύσκολο να αλλάξουν.
Η γλώσσα κόκαλα δεν έχει και κόκαλα τσακίζει
Οι λέξεις μπορούν να προκαλέσουν βαθιά συναισθηματική βλάβη.
Ο καλός ο καπετάνιος στη φουρτούνα φαίνεται
Η πραγματική ικανότητα αποκαλύπτεται στις δυσκολίες.
Κάθε πράγμα στον καιρό του κι ο κολιός τον Αύγουστο
Κάθε ενέργεια έχει την κατάλληλη στιγμή της.
Όποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα τον τρώνε οι κότες
Οι επιλογές συντροφιάς ή συμμετοχής μπορεί να φέρουν ανεπιθύμητες συνέπειες.
Αγάλι αγάλι γίνεται η αγουρίδα μέλι
Η υπομονή και η σταδιακή ωρίμανση συχνά οδηγούν σε καλύτερο αποτέλεσμα από τη βιασύνη.
Όπου υπάρχει καπνός υπάρχει και φωτιά
Μια επίμονη ένδειξη μπορεί να δείχνει ότι υπάρχει πραγματικό ζήτημα, αλλά δεν αποτελεί απόδειξη.
Το ένα χέρι νίβει τ’ άλλο και τα δυο το πρόσωπο
Η αλληλοβοήθεια επιτρέπει στους ανθρώπους να πετύχουν περισσότερα από όσα μόνοι τους.
Ο καλός λογαριασμός κάνει τους καλούς φίλους
Οι ξεκάθαρες συμφωνίες για χρήματα και υποχρεώσεις προστατεύουν τις ανθρώπινες σχέσεις.
Όποιος έχει τη μύγα μυγιάζεται
Όποιος νιώθει ένοχος ή εκτεθειμένος αντιδρά συχνά σε ένα σχόλιο σαν να τον αφορά.
Όποιος δεν έχει μυαλό έχει πόδια
Η έλλειψη οργάνωσης ή προνοητικότητας μπορεί να προκαλέσει επιπλέον κόπο.
Όποιος φυλάει τα ρούχα του έχει τα μισά
Η προσοχή και η πρόληψη περιορίζουν τον κίνδυνο απώλειας ή ζημιάς.
Το έξυπνο πουλί από τη μύτη πιάνεται
Η υπερβολική αυτοπεποίθηση μπορεί να κάνει έναν ικανό άνθρωπο απρόσεκτο.
Ο πεινασμένος καρβέλια ονειρεύεται
Οι έντονες ανάγκες ή επιθυμίες επηρεάζουν όσα σκεφτόμαστε και ελπίζουμε.
Θέλει και την πίτα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο
Κάποιος επιδιώκει δύο οφέλη που δύσκολα μπορούν να συνυπάρξουν.
Όποιος είναι έξω από τον χορό πολλά τραγούδια ξέρει
Είναι εύκολο να δίνεις συμβουλές όταν δεν αντιμετωπίζεις ο ίδιος τη δυσκολία.
Καθαρός ουρανός αστραπές δεν φοβάται
Όποιος θεωρεί ότι δεν έχει κάνει κάτι άδικο μπορεί να αντιμετωπίσει έναν έλεγχο με μεγαλύτερη σιγουριά.
Πρώτα βγαίνει η ψυχή και ύστερα το χούι
Οι βαθιά ριζωμένες συνήθειες είναι δύσκολο να αλλάξουν.
Η ελπίδα πεθαίνει τελευταία
Οι άνθρωποι μπορούν να συνεχίζουν να προσδοκούν ένα καλό αποτέλεσμα ακόμη και σε δύσκολες συνθήκες.
Η πολλή δουλειά τρώει τον αφέντη
Η υπερεργασία μπορεί να εξαντλήσει ακόμη και εκείνον που κερδίζει από αυτήν.
Πολλές φορές πάει η στάμνα στη βρύση, μα μια φορά σπάει
Όταν επαναλαμβάνεται μια ριψοκίνδυνη συμπεριφορά, μπορεί κάποτε να οδηγήσει σε ζημιά.
Κάθε κατεργάρης στον πάγκο του
Ο καθένας πρέπει να επιστρέψει στη δουλειά ή στην ευθύνη που του αναλογεί.
Κοντός ψαλμός αλληλούια
Η έκβαση μιας υπόθεσης θα φανεί πολύ σύντομα και δεν χρειάζονται άλλες εικασίες.
Στο τέλος ξυρίζουν τον γαμπρό
Το πραγματικό αποτέλεσμα κρίνεται στο τέλος, όχι στις πρόωρες εντυπώσεις.
Αν δεν βρέξεις πόδια, ψάρια δεν τρως
Χωρίς προσπάθεια ή αποδοχή κάποιας δυσκολίας είναι δύσκολο να αποκτήσεις όσα επιθυμείς.
Άμα δεν παινέψεις το σπίτι σου, θα πέσει να σε πλακώσει
Κάθε άνθρωπος έχει λόγο να αναδεικνύει τα θετικά του δικού του χώρου ή έργου, χωρίς υπερβολή.
Ο κόσμος το έχει τούμπανο κι εμείς κρυφό καμάρι
Μια πληροφορία είναι ευρέως γνωστή, ενώ κάποιοι εξακολουθούν να την παρουσιάζουν ως μυστική.
Έχει ο καιρός γυρίσματα
Οι συνθήκες και η τύχη των ανθρώπων μπορεί να αλλάξουν απρόσμενα με τον χρόνο.
Πες μου τον φίλο σου να σου πω ποιος είσαι
Οι παρέες και οι στενές συναναστροφές μπορούν να δίνουν ενδείξεις για τις αξίες ενός ανθρώπου, χωρίς να τον καθορίζουν απόλυτα.
Όσα φέρνει η ώρα δεν τα φέρνει ο χρόνος
Μια στιγμή μπορεί να προκαλέσει αλλαγές μεγαλύτερες από όσες θα έφερνε μια μακρά περίοδος.
Πίσω έχει η αχλάδα την ουρά
Μια υπόθεση μπορεί να κρύβει καθυστερημένες συνέπειες που δεν φαίνονται στην αρχή.
Κάθε θαύμα τρεις μέρες
Ο ενθουσιασμός για ένα ασυνήθιστο γεγονός συνήθως δεν διαρκεί πολύ.
Ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός
Η εξωτερική λάμψη δεν εγγυάται ότι κάτι έχει πραγματική αξία ή ποιότητα.
Όποιος γυρεύει τα πολλά χάνει και τα λίγα
Η υπερβολική απληστία μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια ακόμη και όσων ήδη έχουμε.
Σαν θέλει η νύφη κι ο γαμπρός, τύφλα να ’χει ο πεθερός
Όταν οι άμεσα ενδιαφερόμενοι συμφωνούν, οι αντιρρήσεις τρίτων έχουν μικρότερη βαρύτητα.
Όποιος έχει καεί στον χυλό φυσάει και το γιαούρτι
Μια άσχημη εμπειρία μπορεί να μας κάνει υπερβολικά προσεκτικούς ακόμη και σε ακίνδυνες καταστάσεις.
Όταν λείπει η γάτα χορεύουν τα ποντίκια
Όταν απουσιάζει η επίβλεψη, κάποιοι αισθάνονται ελεύθεροι να παραβούν κανόνες.
Δάσκαλε που δίδασκες και νόμο δεν εκράτεις
Κάποιος ζητά από τους άλλους να τηρούν κανόνες τους οποίους ο ίδιος παραβιάζει.
Ο λύκος στην αναμπουμπούλα χαίρεται
Οι περίοδοι σύγχυσης δημιουργούν ευκαιρίες για όποιον θέλει να εκμεταλλευτεί την κατάσταση.
Αλλού τα κακαρίσματα κι αλλού γεννούν οι κότες
Οι θόρυβοι και οι διακηρύξεις δεν δείχνουν πάντα πού γίνεται πραγματικά η δουλειά.
Κάθε αρχή και δύσκολη
Η έναρξη μιας νέας δραστηριότητας συχνά συνοδεύεται από αβεβαιότητα και κόπο.
Από μικρό κι από τρελό μαθαίνεις την αλήθεια
Η αυθόρμητη ομιλία μπορεί να αποκαλύψει σκέψεις που άλλοι αποφεύγουν να εκφράσουν.
Μην αφήνεις για αύριο ό,τι μπορείς να κάνεις σήμερα
Η έγκαιρη δράση αποτρέπει άσκοπες αναβολές και συσσώρευση υποχρεώσεων.
Όποιος ψάχνει βρίσκει
Η συστηματική αναζήτηση αυξάνει την πιθανότητα να ανακαλύψουμε όσα χρειαζόμαστε.
Όσα ξέρει ο νοικοκύρης δεν τα ξέρει ο κόσμος όλος
Εκείνος που ζει από κοντά μια υπόθεση γνωρίζει λεπτομέρειες που διαφεύγουν στους απ' έξω.
Κάθε σπίτι έχει τον καημό του
Κάθε οικογένεια ή άνθρωπος αντιμετωπίζει δυσκολίες που δεν είναι πάντα ορατές.
Άλλος έχει τ’ όνομα κι άλλος τη χάρη
Η φήμη ή ο τίτλος δεν συμπίπτουν πάντα με εκείνον που διαθέτει πραγματικά μια ικανότητα.
Ο καλός φίλος στην ανάγκη φαίνεται
Η πραγματική φιλία αποδεικνύεται κυρίως όταν προκύπτουν δυσκολίες.
Η περιέργεια σκότωσε τη γάτα
Η απερίσκεπτη περιέργεια μπορεί να οδηγήσει σε ανεπιθύμητες συνέπειες.
Ακριβός στα πίτουρα και φτηνός στ’ αλεύρι
Κάποιος κάνει οικονομία σε ασήμαντα πράγματα, αλλά σπαταλά στα πραγματικά σημαντικά.
Μη βάζεις όλα τα αυγά σε ένα καλάθι
Η κατανομή των κινδύνων προστατεύει από το να χαθούν τα πάντα εξαιτίας μιας αποτυχίας.
Ο καλός ο μύλος όλα τα αλέθει
Ένας ικανός ή ευπροσάρμοστος άνθρωπος μπορεί να χειριστεί πολλές διαφορετικές καταστάσεις.
Κάλλιο πέντε και στο χέρι παρά δέκα και καρτέρει
Ένα μικρό βέβαιο όφελος μπορεί να αξίζει περισσότερο από μια μεγαλύτερη αβέβαιη υπόσχεση.
Ανεμομαζώματα διαβολοσκορπίσματα
Όσα αποκτώνται πρόχειρα ή χωρίς σταθερή βάση μπορούν να χαθούν εξίσου εύκολα.
Στο σπίτι του κρεμασμένου δεν μιλάνε για σκοινί
Καλό είναι να αποφεύγουμε αναφορές που αγγίζουν μια οδυνηρή εμπειρία των συνομιλητών.
Άλλα τα μάτια του λαγού κι άλλα της κουκουβάγιας
Διαφορετικοί άνθρωποι έχουν διαφορετική οπτική και ικανότητες.
Άλλα λέει η θεια μου κι άλλα ακούν τ’ αυτιά μου
Το μήνυμα που εκπέμπεται και εκείνο που αντιλαμβάνεται ο ακροατής μπορεί να διαφέρουν πολύ.
Μεγάλη μπουκιά φάε, μεγάλο λόγο μη λες
Να αποφεύγεις τις απόλυτες διαβεβαιώσεις για όσα δεν μπορείς να προβλέψεις.
Εδώ καράβια χάνονται, βαρκούλες αρμενίζουν
Δεν έχει νόημα να ασχολούμαστε με ασήμαντα θέματα όταν υπάρχουν πολύ μεγαλύτερα προβλήματα.
Άλλος πληρώνει κι άλλος πίνει
Άλλος αναλαμβάνει το κόστος ενώ διαφορετικός άνθρωπος απολαμβάνει το όφελος.
Τα στερνά τιμούν τα πρώτα
Ο τρόπος με τον οποίο ολοκληρώνεται μια πορεία επηρεάζει την κρίση μας για όσα προηγήθηκαν.
Τι είχες Γιάννη τι είχα πάντα
Μια κατάσταση παραμένει ουσιαστικά ίδια παρά τις προσδοκίες ή τις υποσχέσεις αλλαγής.
Φωνάζει ο κλέφτης να φοβηθεί ο νοικοκύρης
Εκείνος που έχει κάνει κάτι επιλήψιμο προσπαθεί να κατηγορήσει ή να εκφοβίσει τον αδικημένο.
Ρωτώντας πας στην Πόλη
Με ερωτήσεις και αναζήτηση καθοδήγησης μπορείς να φτάσεις ακόμη και σε δύσκολο στόχο.
Στην αναβροχιά καλό και το χαλάζι
Σε συνθήκες μεγάλης έλλειψης ακόμη και μια ατελής λύση μπορεί να φαίνεται προτιμότερη από το τίποτα.
Αλλού βαρούν τα όργανα κι αλλού χορεύει η νύφη
Όταν οι ενέργειες δεν είναι συντονισμένες, το αποτέλεσμα γίνεται παράδοξο ή αναποτελεσματικό.
Γάτα που κοιμάται ποντικούς δεν πιάνει
Χωρίς εγρήγορση και προσπάθεια είναι δύσκολο να επιτευχθεί ο στόχος.
Κύλησε ο τέντζερης και βρήκε το καπάκι
Δύο άνθρωποι με παρόμοιο χαρακτήρα ή συνήθειες ταιριάζουν μεταξύ τους.
Όταν ο άνθρωπος κάνει σχέδια ο Θεός γελά
Η ζωή μπορεί να ανατρέψει ακόμη και τα πιο προσεκτικά σχέδια.
Άλλαξε ο Μανωλιός κι έβαλε τα ρούχα του αλλιώς
Μια επιφανειακή αλλαγή παρουσιάζεται ως ουσιαστική, ενώ τίποτε σημαντικό δεν διαφοροποιείται.
Μεγάλα καράβια μεγάλες φουρτούνες
Οι μεγάλες υποχρεώσεις και οι σημαντικές δραστηριότητες συνοδεύονται συχνά από μεγαλύτερους κινδύνους.
Δύο καρπούζια σε μία μασχάλη δεν χωράνε
Δεν είναι πάντα εφικτό να διαχειριστούμε ταυτόχρονα δύο μεγάλες και απαιτητικές υποχρεώσεις.
Το καλό πράγμα αργεί να γίνει
Η προσεκτική και ποιοτική εργασία συχνά χρειάζεται περισσότερο χρόνο.
Το πολύ το Κύριε ελέησον το βαριέται κι ο παπάς
Ακόμη και κάτι θετικό μπορεί να γίνει κουραστικό όταν επαναλαμβάνεται υπερβολικά.
Όποιος φοβάται τον λύκο δεν πάει στο δάσος
Η επιδίωξη ενός στόχου προϋποθέτει μερικές φορές την αποδοχή εύλογων κινδύνων.
Τσάμπα ξίδι γλυκό σαν μέλι
Κάτι που προσφέρεται δωρεάν συχνά γίνεται ευχάριστα αποδεκτό, ακόμη κι αν δεν έχει μεγάλη αξία.
Τώρα που βρήκαμε παπά να θάψουμε πέντε έξι
Όταν επιτέλους βρίσκουμε μια λύση, μπορεί να προσπαθήσουμε να τη χρησιμοποιήσουμε υπερβολικά.
Δεν είναι όλα τα δάχτυλα ίδια
Οι άνθρωποι δεν έχουν όλοι τις ίδιες ικανότητες, ανάγκες ή ιδιότητες.
Όποιος προλάβει τον Κύριο είδε
Σε μια ευκαιρία με περιορισμένο χρόνο ή αριθμό θέσεων, ωφελείται όποιος κινηθεί έγκαιρα.
Το καλό το παλικάρι ξέρει κι άλλο μονοπάτι
Ο ευρηματικός άνθρωπος βρίσκει εναλλακτικούς τρόπους όταν μια διαδρομή δεν λειτουργεί.
Δεν είναι κάθε μέρα Κυριακή
Δεν μπορούμε να περιμένουμε συνεχώς ανάπαυση, γιορτή ή ευνοϊκές συνθήκες.
Ο Θεός αγαπάει τον κλέφτη, αγαπάει και τον νοικοκύρη
Οι ευνοϊκές περιστάσεις δεν ευνοούν πάντοτε την ίδια πλευρά και η αδικία δεν μένει απαραίτητα ανεξέλεγκτη.
Με ένα σμπάρο δυο τρυγόνια
Με μία ενέργεια επιτυγχάνουμε δύο διαφορετικούς στόχους.
Όποιος χάνει στα χαρτιά κερδίζει στην αγάπη
Μια αποτυχία σε έναν τομέα της ζωής μπορεί να αντισταθμίζεται από τύχη σε άλλον, συνήθως με χιουμοριστικό τρόπο.
Ο πνιγμένος από τα μαλλιά του πιάνεται
Ένας άνθρωπος σε μεγάλη δυσκολία μπορεί να προσπαθήσει να κρατηθεί ακόμη κι από μια αβέβαιη λύση.